آموزش بافت قالی(قسمت سوم)

قبل از شروع آموزش جلسه سوم مطالب قسمت اول و دوم را دوباره بیان میکنیم
برای بافت یک فرش نیاز به فاکتورهایی داریم تا بتوانیم فرشی مرغوب و با کیفیت و
استاندارد بافته شود. چهارچوب اصلی فرش چله کشی میباشد که براساس نمره نخ چله کشیده
میشود.

در ابتدا هنرجو باید با لوازم و مواد مصرفی بافت فرش آشنایی داشته باشد تا بتواند
درهنگام بروز معایب فرش, عیب را برطرف کند
مهمترین بخش تولید یک فرش ابزار و لوازم مناسب برای این کار است و برای فرش که پایه
و اساس آن چله کشی است نیاز به دار قالی داریم
برای شروع چله کشی نیاز به دار داریم دار انواع مختلف دارد و بسته به محل زندگی دار
مرسوم آن شهر استفاده میشود اما کارایی همه دارها در نهایت یکسان است و میتوان بافت
فرش را انجام داد

دارها به دو دسته تقسیم می‌شوند دارهای فارسی و ترکی
دارهای ترکی به دلیل فضای بیشتر در هنگام چله کشی بیشتر مورد استفاده است
دار قالی

برای شروع به بافت فرش یا تابلو فرش نیاز به دار قالی داریم
دستگاههای قالی بافی که اصطلاحا به آنها دار نیز گفته می شود عبارتند از چهار چوب
هایی به شکل مستطیل از جنس چوب و یا فلز در مدلهای گوناگون و سایر متعلقات آن از
قبیل پایه ، نیمکت و…
دارهای قالی کلا به دو دسته تقسیم میشوند :
دستگاه های افقی
دستگاه های عمودی
دارهای افقی:

دارهای افقی یا خوابیده یا دارهای زمینی (اعم از کمان‌دار یا بدون کمان) که به طور
کامل فاقد راست رو هستند و چله کشی بر روی دار انجام می‌پذیرد. دار افقی به موازات
سطح زمین و با فاصله تقریباً۳۵-۳۰ سانتی متری زمین نصب می گردد.

در واقع دار زمینی دارای دو جزء اصلی است : ۱_ سر دار ۲_ زیر دار .

سایر اجزای این دار عبارتند از چوب هاف ، چوب کوجی ، میخ های مهار کننده و تخته .

در این این نوع دارها در واقع میخهای مهار کننده همان وظیفه راست روها را به شکل
دیگری انجام می دهد این نوع دار مورد استفاده عشایر میباشد

هنرجو باید ساختار وسیله مورد استفاده خود را بداند چهارچوب دار از اجزای مختلفی
تشکیل شده که هر قسمت نام خود را دارد که (در شکل دارها توضیح داده شده)
اجزای دار قالی باید استحکام لازم جهت تحمل وزن فرش را داشته باشد اگر ضخامت لوله
سردار و زیردار نسبت به راست روها هماهنگ نباشد امکان تاب برداشتن سردار را دارد که
با خم شدم لوله باعث شل شدن چله ها و عیب بالازدگی و کیسی در فرش میگردد
اگر بیش از اندازه پیچ فندک در کار باز شود فشار بیشتری به وسط دار می اید و اگر
راست روها استقامت نداشته باشد از ستون دار کج میکند و بازهم باعث شل شدن چله ها و
عیب در بافت میشود پس قبل از شروع به چله کشی باید از استقامت دار اطمینان پیدا
کنید و پس از شناسایی اجزای دار و همچنین انتخاب دار مناسب جهت بافت نوبت به خرید ملزومات
بافت میرسد البته قبل از خرید دار باید نقشه مورد نظر خریداری شود تا بر اساس
نقشه دار تهیه شود.

بهتر است دار ۱۵تا۲۰سانت از عرض نقشه بزرگتر باشد جهت سهولت در چله کشی,و پود دهی و
پایین کشی، زمانیکه نقشه انتخاب می‌شود نیاز به نخ چله و پود و خامه داریم در اینجا
به توضیح هر کدام از ملزومات می پردازیم زیرا اگر هنر جو ملزومات بافت را نشناسد
عیوبی مثل بالازدگی یا پایین زدگی بوجود می آورد جهت جلوگیری از این عیوب باید
ملزومات بافت با نقشه مورد نظر هماهنگی داشته باشد.

اساسی ترین مواد مصرفی بافت نخ چله است زیرا تا زمانیکه تارهای نخ چله بر روی دار
کشیده نشود بافتی بوجود نمی آید در واقع چله و چله کشی حکم پی ساختمان فرش را دارد
و جزو واجبات فرش است و در بافت و مرغوبیت فرش نقش بسزایی دارد.
نخ چله دارای نمره میباشد و بر اساس تعداد لای پیچیده شده آن ریزبافتی و درشت بافتی
فرش را تعیین میکند هرچقدر تعداد لای نخ چله بیشتر باشد فرش درشت بافت تر و هرچقدر
تعداد لای نخ چله کمتر باشد فرش ریز بافت تر می‌شود که این نمره رجشمار نخ چله را
بوجود می آورد.
نخ چله در شهرهای فارسی باف و ترکی باف از لحاظ ساختار جنس و پیچش تعداد لای نخ،
جنس ، رنگ و رجشمار متفاوت با یکدیگر متفاوت هستند.
تعداد لای نخ چله ۳تا ۳تا کم یا زیاد می‌شود و رجشمار چله ۵تا۵تا ,هر چقدر تعداد
لای چله بیشتر باشد فرش درشت باف تر و هرچقدر تعداد لای نخ چله کمتر باشد فرش
ریزبافت تر می‌شود
چله پنبه بر اساس تعداد لا رجشمار آن:
۹لا_۵۰رج
(یعنی در هر سیه بندی ۷سانت باید ۵۰جفت (۱۰۰تار)چله کشیده شود)
۱۲لا_۴۵رج
۱۵لا_۴۰رج
۱۸لا_۳۵رج
در رجشمارهای پایینتر از چله پشم میز استفاده می‌شود
نکته در چله پنبه در رجشمارهای بالاتر از ۵۰ بدلیل استقامت نداشتن چله از چله
ابریشم استفاده می‌شود
در مناطق فارسی باف از چله نخ ۱۵لا و۶لاو۹لا, برای رجشمارهای بالا و ظریف استفاده
می‌شود معادل ظرافت چله ابریشم میباشد
چله ابریشم از لحاظ ظرافت و قیمت بر فرش طرفدار فراوان دارد.

آموزش بافت قالی(قسمت سوم)

پس از تهیه نقشه و دار و ملزومات متناسب با نقشه باید برای چله کشی اقدام کنیم.

تعریف چله کشی
عبارتست از یکسری نخ های عمودی که به موازات هم روی سردار و زیر دار قرار می گیرند
و در بیشتر موارد جنس آن از پنبه و در بعضی موارد از ابریشم و پشم است. پنبه به علت
اینکه نسبت به پشم از مقاومت بیشتر و کشش کمتری برخوردار است ترجیح داده می شود. در
موارد ی که رجشمار فرش بالا است و ما باید از نخ چله نازک استفاده کنیم و پنبه نمی
تواند در مقابل فشار حاصل از کشش تارها مقاومت کند ما باید از چله ابریشمی استفاده
کنیم.
استفاده از چله های پشمی بعلت سهل الوصول بودن و خاصیت گرمازائی آن در بین ایلات و
عشایر متداول است.
تار نقش پی را برای قالی دارد و زمینه بافت را تشکیل می دهد و عمل بافت بر روی آن
انجام می شود.

برای چله کشی نیاز به چند فاکتور داریم تا بتوان چله کشی اصولی و استاندارد بکشیم:
۱_رجشمار
۲_سیه بندی
۳_ابعاد فرش برای کنترل بافت

درباره سیامک نوبخت

من سیامک نوبخت نابینای مطلق که از سال 80 نابینا شدم دارای مدرک لیسانس اقتصاد بازرگانی و دارای مدرک icdl
این نوشته در آموزش, آموزش های متنی, متفرقه ارسال و , , , , , , , , , , , , , , , , برچسب شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

یک × پنج =